Tomografia: protokół

Wymagane ułożenie pacjenta i zakres jednoczesnego skanowania szczęki i żuchwy.

Tomografia _3

 

Parametry skanowania

 

Matryca:     512 x 512
Pole widzenia:     Między 140 a 170 mm
Grubość warstwy (skanowanego przekroju):     1,0 mm
Przesuw stołu (feed per rotation):     1,0 mm
Przyrost rekonstruowanej warstwy:     1,0 mm
Algorytm rekonstrukcji:     wysoka rozdzielczość/ rozdzielczość właściwa dla kości
Pochylenie gantry:     0°

 

Uwagi:
PunktUsuń biżuterię oraz protezy zawierające elementy metalowe.
PunktZeskanuj zęby oraz skan protezy.
PunktPotrzebne są tylko zdjęcia osiowe.

Postępowanie podczas badania tomograficznego wykonanego na potrzeby programu SimPlant i szablonów SurgiGuide.

 

W poniższej instrukcji zawarto wskazówki dotyczące badania tomograficznego wykonywanego w celu zamówienia projektu opracowanego z pomocą oprogramowania SimPlant i/lub przygotowania szablonu chirurgicznego SurgiGuide przez firmę Materialise. Protokół ten najlepiej przekazać do pracowni radiologicznej razem ze skierowaniem na badanie TK.

System SimPlant to oprogramowanie firmy Materialise służące do przedoperacyjnego planowania implantacyjnego w oparciu o wysokiej jakości obrazy TK. Jakość obrazu dostępna w programie SimPlant zależy od możliwości wykonywania przez tomograf cienkowarstwowych zdjęć przekrojowych o wysokiej rozdzielczości. Aby uzyskane skany były dobrej jakości, niezbędne jest również postępowanie zgodne z wytycznymi zawartymi w dokładnej instrukcji skanowania.

 

W oparciu o wysokiej jakości zdjęcia, przedoperacyjny plan leczenia może być opracowany z dużo większą łatwością i dokładnością. Na podstawie skanów tomograficznych i przedoperacyjnego planu leczenia, w firmie Materialise projektowane i wykonywane są szablony SurgiGuide. Szablony te są wzornikami chirurgicznymi, które wskazują zarówno umiejscowienie, jak i kierunek wprowadzenia implantów. Służą one do odwzorowania planu leczenia podczas zabiegu i prowadzenia wiertła zgodnie z planem przedoperacyjnym.

 

Postępowanie zgodne z zamieszczonymi w tej instrukcji wskazówkami nie tylko wpłynie na większą dokładność opracowywanego planu, ale także zapewni precyzyjne dopasowanie szablonu SurgiGuide na szczęce/żuchwie, co w ostatecznym efekcie sprawi, że pacjent będzie zadowolony z przeprowadzonego leczenia.

 

Przygotowanie pacjenta


Należy usunąć wszystkie protezy zawierające metalowe elementy, które razem z biżuterią mogą powodować zakłócenia obrazu w obrębie skanowanego obszaru. Nie ma konieczności zdejmowania na czas badania protez niemetalowych. Badanie należy przeprowadzić ze skanem protezy w jamie ustnej pacjenta (jeśli skan taki wykonano wcześniej) zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego. Pacjenta należy ułożyć na plecach na stole skanera, na którym wjeżdża on do środka aparatu (głową w kierunku gantry).

Należy pomóc pacjentowi ułożyć się wygodnie i poinstruować go, aby nie poruszał się podczas zabiegu. Dopuszczalne jest normalne oddychanie, jednak każdy inny ruch, taki jak pochylenie albo odwrócenie głowy może spowodować powstanie artefaktów, które wpływają na jakość obrazów i sprawiają, że konieczne jest powtórne skanowanie.

 

Tomografia _6Ułożenie pacjenta

W celu właściwego ułożenia pacjenta, płaszczyzna warstwy (przekroju osiowego) TK powinna być równoległa do płaszczyzny zwarcia (widoczne na rycinie). Pochylenie gantry powinno wynosić 0o.
Płaszczyznę okluzyjną najlepiej ustalić za pomocą skanu protezy pacjenta. Jeśli pacjent nie ma skanu protezy, wykorzystaj do ustalenia płaszczyzny zwarcia zęby obecne w jamie ustnej.

Dla przykładu, jeśli pacjent jest bezzębny albo występują trudności w ustaleniu płaszczyzny okluzyjnej w oparciu o istniejące zęby, ustaw płaszczyznę warstwy TK wzdłuż wyrostka zębodołowego żuchwy. Do stabilizacji pozycji wykorzystaj zagłówek wyłożony gąbką. Jeśli nie można dobrze ułożyć głowy na zagłówku, wykorzystaj do tego celu blat stołu. W innym przypadku, unieruchom głowę przy pomocy paska, żeby zapobiec ewentualnym ruchom.
Możesz wykonać specjalne zdjęcie w celu sprawdzenia właściwego ułożenia pacjenta (w zależności od producenta tomografu może mieć różne nazwy: Localizer, Scoutview, Topograf, Scanogram, Pilot albo Surview).
Ustabilizuj położenie szczęki i żuchwy na czas skanowania. Najlepiej będzie, gdy pacjent podczas badania będzie miał rozwarte usta (można wykorzystać w tym celu blok do zagryzania). Zmniejszy to ryzyko powstania artefaktów ze strony szczęki, jeśli skanujemy żuchwę i vice versa. Umożliwi to również wyłączenie ze zdjęć płaszczyzny zgryzu.

 

Wskazówki dotyczące skanowania

 

Ustawienie żuchwy
Tomografia _4Ustaw pierwszą warstwę tuż poniżej dolnego brzegu żuchwy. Ostatnią warstwę ustaw nieco powyżej dolnych zębów albo w przypadku braku zębów - tuż powyżej górnego brzegu wyrostka zębodołowego żuchwy (w ostatniej warstwie nie powinno być widocznej kości). Jeśli pacjent badany jest ze skanem protezy w jamie ustnej, ustaw ostatnią warstwę tuż powyżej skanu protezy. Istotne jest, by badaniem objąć całą protezę i by w ostatniej warstwie nie było widocznych zębów, ani protezy. Badanie żuchwy składa się zwykle 40-50 przekrojów osiowych wykonanych w odstępie 1 mm. Przed skanowaniem kolejnych warstw, sprawdź pierwszy przekrój albo wykonaj zdjęcie pierwszej warstwy stosując małą dawkę. W pierwszej warstwie nie powinno być widocznego żadnego fragmentu kostnego żuchwy. Jeśli potrzebne jest otrzymanie obrazu z obszaru położonego niżej, rozpocznij skanowanie od nowa - nie cofaj się i nie wykonuj kolejnych zdjęć po zeskanowaniu warstwy powyżej wyrostka zębodołowego żuchwy albo przekroju skanu protezy.

 

Tomografia _5Ustawienie szczęki
Ustaw pierwszą warstwę tuż poniżej górnych zębów albo w przypadku braku zębów tuż poniżej dolnego brzegu wyrostka zębodołowego szczęki (w pierwszej warstwie nie powinno być widocznej kości). Jeśli pacjent badany jest ze skanem protezy, ustaw pierwszą warstwę tuż poniżej protezy. Istotne jest, by skanowaniem objąć całą protezę. Ustaw ostatnią warstwę 4-5 mm powyżej dna jamy nosowej, chyba że lekarz kierujący zlecił inaczej. Jeśli badanie dotyczy implantów zygoma, ostatnia warstwa musi być umiejscowiona w środku oczodołu, w obrębie szwu czołowo-jarzmowego.
Badanie szczęki składa się zwykle z 30-40 przekrojów osiowych wykonanych w odległości 1 mm. Sprawdź pierwszą warstwę przed skanowaniem kolejnych przekrojów albo zastosuj niską dawkę podczas badania pierwszej próbnej warstwy. Na pierwszym przekroju nie powinno być widocznych zębów, ani protezy, natomiast w przypadku bezzębnych pacjentów - kości wyrostka zębodołowego szczęki. Jeśli potrzebujesz zbadać warstwy położone niżej rozpocznij skanowanie od nowa - nie wracaj do badania warstwy, gdy zeskakujesz już jamę nosową.

 

Główne zasady skanowania
Ustaw wysokość stołu, tak by żuchwa albo szczęka znajdowały się na środku pola skanowania.
Wszystkie warstwy muszą mieć to samo pole widzenia, ten sam środek rekonstrukcji i muszą być skanowane przy ustawieniu stołu na tej samej wysokości.
Skanowanie zbyt dużego pola widzenia może wpłynąć na rozdzielczość przeformatowanych/zrekonstruowanych zdjęć. Skanowanie zbyt małego pola widzenia może spowodować, że żuchwa nie będzie w tym samym miejscu na wszystkich zdjęciach osiowych.
Gdy zdjęcia osiowe nie nakładają się na siebie, może to pogorszyć jakość przeformatowanych/zrekonstruowanych zdjęć.
Skanuj wszystkie badane warstwy w tym samym kierunku.
Podczas skanowania zachowaj takie same odstępy między przekrojami: odległość ta musi być mniejsza albo równa grubości warstwy. Preferowana grubość warstwy powinna nie wynosić nie więcej niż 1 mm.
Wszystkie obecne w jamie ustnej zęby, bądź też cały skan protezy powinien być całkowicie widoczny na zdjęciach aż do płaszczyzny zgryzu.

 

Rekonstrukcja obrazów
Zastosuj właściwy algorytm rekonstrukcji obrazu, aby uzyskać ostre zrekonstruowane zdjęcia, na których można zlokalizować struktury wewnętrzne, takie jak nerw zębodołowy. Wykorzystaj najlepszy dostępny algorytm ostrości rekonstrukcji, zwykle opisany jako algorytm kostny albo algorytm wysokiej rozdzielczości.
Rekonstruuj zdjęcia na matrycy 512 x 512, z pola widzenia obejmującego cały łuk. Zalecana wielkość pola widzenia zawiera się między 14,0 a 17,0 cm.
Potrzebne są tylko zdjęcia osiowe, nie jest konieczne przeformatowywanie stomatologiczne skanów.
Zdjęcia należy zapamiętać we właściwym formacie i na odpowiednim nośniku (dysk optyczny, CD) zgodnie z ustaleniem zawartym w skierowaniu na badanie. Obrazy należy przesłać do lekarza albo bezpośrednio do firmy Materialise lub do biura serwisu.




 

 

Powrót